اولین نتیجه گوگل الزاماً معتبرترین یا امنترین سایت نیست. بخشی از نتایج بالای صفحه ممکن است تبلیغات پولی باشند؛ یعنی یک مجموعه برای نمایش لینک خود در جایگاه برجسته هزینه کرده است. کلاهبرداران نیز گاهی تلاش میکنند با تبلیغ یک وبسایت جعلی، کاربران را به صفحهای شبیه سایت بانک، صرافی، کیف پول یا شرکت معتبر هدایت کنند.
تبلیغبودن یک نتیجه بهمعنای جعلیبودن آن نیست؛ بسیاری از کسبوکارهای معتبر از Google Ads استفاده میکنند. در مقابل، حضور یک سایت در نتایج عادی هم امنیت آن را تضمین نمیکند. پیش از واردکردن رمز، اطلاعات بانکی یا کد تأیید باید آدرس سایت را مستقل از جایگاه آن بررسی کنید.
تفاوت تبلیغات گوگل با نتایج عادی چیست؟
نتایج عادی یا ارگانیک براساس سامانه رتبهبندی جستوجوی گوگل نمایش داده میشوند و بابت قرارگرفتن در آن جایگاه مستقیماً هزینهای به گوگل پرداخت نشده است. تبلیغات جستوجو ممکن است بالا، پایین یا در بخشهای دیگری از صفحه نتایج ظاهر شوند.
گوگل تبلیغات را با عباراتی مانند Sponsored، Ad یا Ads از نتایج عادی جدا میکند. شکل و زبان این برچسب میتواند با توجه به کشور، زبان، دستگاه و طراحی فعلی صفحه متفاوت باشد. بنابراین نباید فقط منتظر یک واژه انگلیسی مشخص بمانید؛ ظاهر کلی نتیجه و نشانه تبلیغاتی کنار آن را هم بررسی کنید.
پرداخت برای تبلیغ باعث میشود لینک در جایگاه برجستهتری دیده شود، اما به این معنا نیست که گوگل کیفیت خدمات، هویت یا امنیت آن سایت را برای معامله شما تضمین کرده است.
کلاهبرداری با تبلیغات جعلی چگونه انجام میشود؟
کلاهبردار سایتی شبیه یک مجموعه شناختهشده میسازد و از نام، لوگو و طراحی آن تقلید میکند. سپس تبلیغ را برای عبارتهایی مانند نام بانک، صرافی، کیف پول، سامانه دولتی یا «پشتیبانی فلان شرکت» نمایش میدهد.
کاربر معمولاً بهدلیل عجله روی اولین نتیجه کلیک میکند. صفحه جعلی ممکن است نام کاربری، رمز عبور، اطلاعات کارت، کد پیامکی یا عبارت بازیابی کیف پول را درخواست کند. اطلاعات واردشده مستقیماً به مهاجم میرسد و ممکن است برای ورود به حساب یا سرقت دارایی استفاده شود.
گوگل فیشینگ، جعل هویت و تبلیغات گمراهکننده را در سیاستهای تبلیغاتی خود ممنوع کرده است. بااینحال، خود گوگل نیز میگوید بعضی رفتارهای مخرب ممکن است موقتاً از سامانههای شناسایی عبور کنند و به کاربران توصیه میکند پیش از ورود اطلاعات مالی، نام دامنه را دوباره بررسی کنند.
چگونه آدرس سایت جعلی را تشخیص دهیم؟
پیش از کلیک، آدرس نمایشدادهشده در نتیجه را بخوانید. مهاجمان ممکن است از دامنهای استفاده کنند که فقط یک حرف با آدرس اصلی تفاوت دارد، کلمهای اضافی دارد یا نام برند را در بخشی فرعی از نشانی قرار داده است.
برای مثال، وجود نام بانک در ابتدای یک آدرس، مالکیت آن را ثابت نمیکند. در نشانی زیر، دامنه اصلی example.com است و عبارت قبل از آن فقط یک زیردامنه محسوب میشود:
bank-name.example.com
بعد از بازشدن صفحه نیز نوار آدرس مرورگر را دوباره بررسی کنید؛ زیرا آدرس مقصد میتواند با چیزی که انتظار داشتید متفاوت باشد.
علامت قفل یا HTTPS فقط نشان میدهد ارتباط میان مرورگر و همان سایت رمزنگاری شده است. یک سایت فیشینگ هم میتواند گواهی HTTPS داشته باشد؛ بنابراین قفل مرورگر، واقعیبودن سازمان پشت سایت را ثابت نمیکند.
برای ورود به سایتهای حساس چه روشی امنتر است؟
برای بانک، صرافی، ایمیل و سامانههای دولتی بهتر است به اولین نتیجه جستوجو تکیه نکنید. آدرس رسمی را یک بار از منبع معتبر پیدا و پس از بررسی دقیق ذخیره کنید. دفعات بعد از بوکمارک تأییدشده، برنامه رسمی یا آدرسی که خودتان تایپ کردهاید استفاده کنید.
بوکمارک نیز فقط زمانی امن است که ابتدا صفحه درست را ذخیره کرده باشید. اگر سایت جعلی را بوکمارک کنید، همان اشتباه در مراجعههای بعدی تکرار میشود.
پیش از واردکردن اطلاعات حساس، این موارد را بررسی کنید:
- نتیجه تبلیغاتی است یا عادی؟
- دامنه اصلی دقیقاً همان نشانی رسمی است؟
- صفحه بدون دلیل کد پیامکی، رمز بانکی یا اطلاعات غیرمعمول میخواهد؟
- مدیر رمز عبور، اطلاعات ورود ذخیرهشده را برای این دامنه پیشنهاد میدهد؟
- میتوانید همان خدمت را از اپلیکیشن رسمی انجام دهید؟
ظاهرنشدن اطلاعات ذخیرهشده مدیر رمز عبور میتواند زنگ خطر باشد؛ زیرا مدیر رمز معمولاً نام کاربری و رمز را فقط روی دامنهای که قبلاً برای آن ثبت شده است پیشنهاد میکند.
اگر با یک تبلیغ مشکوک روبهرو شدیم چه کنیم؟
روی صفحه اطلاعاتی وارد نکنید و فایلی دانلود نکنید. تبلیغ را از گزینههای کنار همان نتیجه گزارش دهید. گوگل امکان گزارش مستقیم تبلیغات مشکوک یا ناقض سیاستها را فراهم کرده است.
اگر اطلاعات ورود را وارد کردهاید، از طریق برنامه یا سایت رسمی رمز را فوراً تغییر دهید، نشستهای ناشناس را ببندید و تأیید دومرحلهای را فعال کنید. اگر اطلاعات بانکی یا کد تأیید را ارائه کردهاید، سریعاً با بانک تماس بگیرید. در صورت نصب فایل یا برنامه نیز دستگاه را با ابزار امنیتی معتبر بررسی کنید.
اصل امن این است: بالابودن یک لینک در گوگل، تبلیغشدن آن یا شباهت ظاهری صفحه، اعتبارش را ثابت نمیکند. برای سرویسهای حساس، آدرس دقیق را بررسی کنید و پس از اطمینان، آن را بوکمارک کنید تا هر بار مجبور نباشید از میان نتایج جستوجو انتخاب کنید.