سه روش رایج کلاهبرداری با بیعانه در معاملات ملکی و خرید و فروش کالا
کلاهبرداری با بیعانه یکی از پرتکرارترین شیوه‌های فریب در معاملات اینترنتی، خرید و فروش کالا، و مخصوصا بازار ملک است. در این مقاله، سه سناریوی واقعی از شیوه‌های رایج کلاهبرداری بیعانه را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم چطور می‌شود از آن‌ها پیشگیری کرد. اگر قصد خرید خانه، فروش خانه، خرید گوشی یا معامله آنلاین دارید، آشنایی با این روش‌ها برای حفظ امنیت معامله ضروری است.
روش اول: آگهی «خانه اوکازیون» و درخواست بیعانه قبل از بازدید
یکی از رایج‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری بیعانه در معاملات ملکی، استفاده از آگهی‌های جذاب املاک است؛ آگهی‌هایی با مشخصات رؤیایی:
- خانه تمیز و اوکازیون
- دوبر و پرنور
- خوش‌نقشه
- کف پارکت
- قیمت بسیار مناسب
شما تماس می‌گیرید و فروشنده اعلام می‌کند:
«بله امکان بازدید هست؛ فقط اول یک بیعانه واریز کنید تا قرارداد PDF رو براتون بفرستم و زمان بازدید رو نهایی کنیم.»
اما واقعیت این است:
برای بازدید ملک هیچ نیازی به پرداخت بیعانه وجود ندارد.
بیعانه فقط زمانی معنا دارد که:
- ملک را حضوری دیده باشید
- ملک را پسندیده باشید
- بخواهید خانه برای شما نگه داشته شود
آن هم فقط با تنظیم مبایعه‌نامه رسمی و حضوری.
در سناریوی کلاهبرداری، بعد از واریز پول، فروشنده دیگر پاسخگو نیست. اغلب هم از سیم‌کارت‌های اجاره‌ای استفاده می‌شود تا ردگیری سخت‌تر شود.
اگر با عباراتی مثل این مواجه شدید، باید احتیاط کنید:
- «بیعانه برای بازدید»
- «اول بیعانه، بعد بازدید»
- «ارسال قرارداد PDF قبل از بازدید»
این‌ها نشانه‌های رایج کلاهبرداری بیعانه در خرید خانه هستند.
روش دوم: گوشی ۸۰ میلیونی، فقط ۵۰ میلیون! ولی بیعانه لازم است
در این روش، کلاهبردار یک آگهی بسیار وسوسه‌کننده منتشر می‌کند.
مثلا:
- گوشی آکبند
- هدیه بوده و استفاده نشده
- قیمت بسیار پایین‌تر از بازار
- «آتیش زدم به مالم»
گاهی گوشی ۸۰ میلیونی را با قیمت ۵۰ میلیون آگهی می‌کنند.
نکته مهم دیگر در این نوع آگهی‌ها:
«پیام فقط واتساپ»
وقتی پیام می‌دهید، پاسخ می‌دهد:
«تخفیف پای معامله. اگر قطعی می‌خواید، یک بیعانه بزنید تا گوشی رو نگه دارم.»
چند سؤال مهم که باید شما را مشکوک کند:
- چرا قیمت اینقدر پایین است؟
- چرا فقط واتساپ و نه تماس یا چت داخل پلتفرم؟
- چرا فروشنده در چت خود پلتفرم پاسخ نمی‌دهد؟
- چرا با این قیمت، گوشی را به یک مغازه موبایل نمی‌فروشد؟
- چرا اصرار دارد که قبل از دیدن کالا بیعانه بدهید؟
روش امن معامله این است:
- قرار حضوری
- مکان عمومی و امن
- بررسی کالا قبل از پرداخت
می‌توانید حتی نزدیک خانه یا محل کار فروشنده قرار بگذارید.
در سناریوی کلاهبرداری اما، بعد از واریز بیعانه خرید گوشی، فروشنده دیگر پاسخگو نیست.
این روش یکی از رایج‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری اینترنتی با بیعانه در خرید گوشی و کالا است.
روش سوم: کلاهبرداری معکوس؛ این بار فروشنده قربانی می‌شود
در این روش، هدف فروشنده است.
کلاهبردار ادعا می‌کند پول را واریز کرده و برای اثبات آن، فیش واریز یا اسکرین‌شات بانکی ارسال می‌کند.
اما در بسیاری از موارد:
- تصویر فیش جعلی و ویرایش‌شده است
- یا انتقال با پایا یا ساتنا انجام شده که ۱ تا ۲ روز تأخیر دارد
در این فاصله، کلاهبردار کالا را تحویل می‌گیرد و ناپدید می‌شود.
این روش در معاملات تلفنی، خرید و فروش کالا و ارسال کالا بسیار رایج است.
رایج‌ترین ترفندها:
- ارسال فیش جعلی واریز بانکی
- ارسال اسکرین‌شات دستکاری‌شده از اپلیکیشن بانک
- استفاده از پایا یا ساتنا برای ایجاد تأخیر در واریز
- اصرار به تحویل سریع کالا
نکته مهم برای فروشندگان:
قبل از تحویل کالا، حتما واریز واقعی پول را در حساب بانکی خود بررسی کنید.
هیچ‌وقت فقط به عکس فیش واریزی اعتماد نکنید.
جمع‌بندی
در اغلب موارد کلاهبرداری بیعانه در معاملات اینترنتی چند نشانه مشترک دارد:
- قیمت غیرعادی و بسیار پایین
- عجله برای واریز بیعانه
- انتقال گفتگو به واتساپ
- درخواست بیعانه قبل از بازدید یا بررسی کالا
برای جلوگیری از کلاهبرداری با بیعانه این اصول را رعایت کنید:
- قبل از بازدید خانه هیچ بیعانه‌ای پرداخت نکنید
- معامله را حضوری و در مکان امن انجام دهید
- به اسکرین‌شات فیش بانکی اعتماد نکنید
- واریز پول را مستقیما در حساب خود بررسی کنید