چطور مطمئن شویم درخواست پول واقعاً از طرف دوست یا خانواده است؟
اگر یکی از نزدیکان با تماس تلفنی، پیام صوتی یا حتی صدایی کاملاً آشنا از شما درخواست پول کند، شنیدن صدای او دیگر برای تأیید هویت کافی نیست. ابزارهای شبیهسازی صدا با هوش مصنوعی میتوانند از یک نمونه صوتی کوتاه، صدایی شبیه فرد واقعی بسازند و کلاهبرداران از همین قابلیت برای ساختن موقعیتهای اضطراری و درخواست پول استفاده میکنند.
روش امنتر این است که قبل از انتقال پول، هویت فرد را با روشی مستقل تأیید کنید؛ برای مثال تماس را قطع کنید و خودتان با شمارهای که از قبل از او دارید تماس بگیرید، یا از یک سؤال یا عبارت خصوصی استفاده کنید که پاسخ آن در شبکههای اجتماعی پیدا نمیشود.
چرا صدای آشنا دیگر اثبات هویت نیست؟
کلاهبرداریهای موسوم به «اضطرار خانوادگی» معمولاً با یک موقعیت استرسزا شروع میشوند: تصادف کردهام، گوشیام شکسته، گیر افتادهام یا فوراً پول لازم دارم.
فشار زمانی باعث میشود مخاطب فرصت کمتری برای بررسی ماجرا داشته باشد. فناوری شبیهسازی صدا نیز میتواند این سناریو را باورپذیرتر کند. کمیسیون فدرال تجارت آمریکا هشدار داده است که کلاهبردار میتواند از صدایی که در شبکههای اجتماعی یا فضای عمومی منتشر شده، نمونه بردارد و صدایی شبیه یکی از نزدیکان قربانی تولید کند.
افبیآی نیز استفاده از صداهای تولیدشده با هوش مصنوعی در کلاهبرداریها و جعل هویت را از تهدیدهای رو به گسترش معرفی کرده است.
آیا تماس تلفنی برای تأیید هویت کافی است؟
نه. حتی یک تماس زنده نیز بهتنهایی هویت تماسگیرنده را ثابت نمیکند. علاوه بر تقلید یا شبیهسازی صدا، امکان جعل شناسه تماسگیرنده نیز وجود دارد؛ یعنی شمارهای که روی صفحه گوشی میبینید الزاماً شماره واقعی فرد پشت تماس نیست. افبیآی جعل هویت و Caller ID Spoofing را از روشهای رایج در حملات فیشینگ و جعل معرفی میکند.
اگر درخواست مالی غیرمنتظرهای دریافت کردید، تماس را قطع کنید و خودتان با شمارهای که قبلاً از فرد ذخیره کردهاید تماس بگیرید. اگر پاسخ نمیدهد، از یک فرد نزدیک دیگر درباره وضعیت او سؤال کنید.
یک عبارت خصوصی خانوادگی چه کمکی میکند؟
میتوانید از قبل با اعضای خانواده یا افراد نزدیک، یک عبارت یا سؤال خصوصی برای موقعیتهای اضطراری تعیین کنید. این عبارت باید چیزی باشد که در شبکههای اجتماعی، پیامهای عمومی یا اطلاعات قابلجستوجو وجود ندارد.
برای مثال، یک خاطره مشترک، جمله خاص یا کلمهای که فقط دو طرف میدانند میتواند یک لایه اضافی برای تأیید هویت باشد.
اما کلمه رمز نباید تنها روش تأیید باشد. اگر موضوع حساس است، مخصوصاً وقتی درخواست پول یا اطلاعات بانکی مطرح میشود، تماس مستقل با شماره شناختهشده همچنان روش مطمئنتری است.
چه نشانههایی در تماس درخواست پول هشداردهندهاند؟
درخواست پول بهتنهایی به معنی کلاهبرداری نیست، اما وجود چند نشانه کنار هم باید باعث توقف و بررسی شود:
- تماسگیرنده میگوید موضوع بسیار فوری است و نباید وقت را تلف کنید.
- از شما میخواهد ماجرا را با فرد دیگری در میان نگذارید.
- تماس از شمارهای متفاوت انجام شده و توضیحی مانند خرابی یا گمشدن گوشی داده میشود.
- درخواست میشود پول به حساب فرد دیگری منتقل شود.
- تماسگیرنده از پاسخدادن به سؤالهای شخصی یا قابلتأیید طفره میرود.
- برای واریز فوری پول، خرید کارت هدیه یا انتقال رمزارز فشار وارد میشود.
FTC و FBI ایجاد حس فوریت، درخواست محرمانهماندن موضوع و فشار برای پرداخت سریع را از الگوهای رایج کلاهبرداریهای اضطراری معرفی کردهاند.
اگر حساب پیامرسان یکی از نزدیکان هک شده باشد چه کنیم؟
درخواست پول ممکن است اصلاً با جعل صدا انجام نشود. اگر حساب پیامرسان فردی تصاحب شده باشد، مهاجم میتواند به مخاطبان او پیام بدهد و از آنها پول بخواهد.
در چنین شرایطی نیز همان قاعده کاربرد دارد: درخواست مالی را در همان کانالی که پیام از آن آمده تأیید نکنید. از یک مسیر مستقل با صاحب حساب تماس بگیرید.
اگر حساب خودتان هک شده است، سریعاً رمز عبور را تغییر دهید، نشستها و دستگاههای ناشناس را خارج کنید و احراز هویت دومرحلهای را فعال کنید. همچنین به مخاطبان خود اطلاع دهید که ممکن است پیامهای جعلی از حسابتان ارسال شده باشد.
قبل از انتقال پول یک توقف کوتاه ایجاد کنید
کلاهبرداران معمولاً روی واکنش سریع حساب میکنند. چند دقیقه مکث، تماس دوباره با شماره واقعی و یک سؤال خصوصی میتواند تفاوت مهمی ایجاد کند.
اگر کسی که صدایش کاملاً آشناست از شما پول خواست، سؤال اصلی این نیست که «صدا شبیه خودش هست یا نه». سؤال درست این است: آیا من هویت این فرد را از یک مسیر مستقل تأیید کردهام؟